Podziemne punkty zasilania – floorboxy, rozdzielnice ziemne i stacje dystrybucji mediów

Nowoczesna infrastruktura techniczna coraz częściej projektowana jest w taki sposób, aby pozostawała niewidoczna wtedy, gdy nie jest potrzebna. Podziemne punkty zasilania, floorboxy, rozdzielnice ziemne oraz studnie elektryczne pozwalają doprowadzić energię i inne media bez konieczności ustawiania stałych skrzynek czy szaf elektrycznych ponad poziomem terenu.

Rozwiązania tego typu stosuje się zarówno w przestrzeni publicznej, jak i w obiektach komercyjnych oraz przemysłowych. Odpowiednio zaprojektowany punkt może zapewniać dostęp do gniazd 230 V i 400 V, transmisji danych, wody, sprężonego powietrza lub innych mediów potrzebnych użytkownikowi.

Po zakończeniu pracy urządzenie może zostać zamknięte i ponownie ukryte w nawierzchni.

Czym są podziemne punkty poboru energii?

Podziemny punkt poboru energii to urządzenie montowane poniżej poziomu posadzki, chodnika, placu lub innej nawierzchni.

W zależności od konstrukcji dostęp do wyposażenia może odbywać się poprzez:

• otwarcie pokrywy,

• podniesienie kasety z gniazdami,

• wysunięcie modułu przyłączeniowego,

• podniesienie całej kolumny zasilającej.

Dzięki temu instalacja pozostaje dostępna tylko wtedy, gdy faktycznie jest potrzebna.

To szczególnie praktyczne rozwiązanie w miejscach, w których niepożądane są stałe elementy infrastruktury zaburzające wygląd przestrzeni lub utrudniające komunikację.

Rozdzielnica podziemna – zasilanie ukryte w nawierzchni

Rozdzielnica podziemna może stanowić kompletny punkt dystrybucji energii elektrycznej.

W zależności od potrzeb inwestycji urządzenie może zostać wyposażone między innymi w:

• gniazda jednofazowe 230 V,

• gniazda trójfazowe 400 V,

• zabezpieczenia elektryczne,

• przyłącza danych,

• elementy sterujące,

• dodatkowe media techniczne.

Konfiguracja może zostać dostosowana zarówno do niewielkiego punktu energetycznego, jak i do bardziej wymagających zastosowań związanych z obsługą imprez, targowisk czy infrastruktury przemysłowej.

Floorbox – niewielki punkt zasilania w podłodze

W miejscach, w których nie ma potrzeby stosowania dużej rozdzielnicy, dobrym rozwiązaniem może być floorbox.

Jest to kompaktowa puszka lub kaseta montowana w podłodze albo nawierzchni. Po otwarciu użytkownik otrzymuje dostęp do znajdujących się wewnątrz gniazd lub przyłączy.

Floorboxy spotykane są również pod nazwami:

• puszka podłogowa,

• skrzynka podłogowa,

• gniazdo podłogowe,

• kaseta podłogowa,

• floor box,

• puszka zasilająca,

• punkt zasilania w posadzce.

Rozwiązania tego typu stosowane są zarówno wewnątrz budynków, jak i na zewnątrz.

Floorbox zewnętrzny do placu, tarasu i kostki brukowej

Floorbox zewnętrzny pozwala wykonać punkt energetyczny bezpośrednio w nawierzchni.

W zależności od modelu możliwy jest montaż między innymi w:

• kostce brukowej,

• betonie,

• płytach chodnikowych,

• kamieniu,

• granicie,

• gresie,

• nawierzchniach tarasowych.

Po zamknięciu urządzenie może być zlicowane z powierzchnią, dzięki czemu nie tworzy dużej przeszkody ponad poziomem terenu.

Przy zastosowaniach zewnętrznych kluczowe znaczenie ma jednak nie tylko samo urządzenie, ale również prawidłowe przygotowanie miejsca montażu.

Puszka podłogowa IP67 – rozwiązanie do wymagających warunków

W miejscach narażonych na wodę, wilgoć czy pył stosowane mogą być urządzenia o podwyższonym stopniu ochrony.

Jednym z popularnych rozwiązań jest puszka podłogowa IP67.

Przy wyborze tego rodzaju wyposażenia warto jednak pamiętać, że sama deklarowana klasa IP nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z instalacją w gruncie.

Należy również prawidłowo zaprojektować:

• przepusty kablowe,

• uszczelnienia,

• odwodnienie,

• podstawę urządzenia,

• sposób doprowadzenia przewodów.

Dopiero właściwe połączenie urządzenia i poprawnie wykonanej instalacji daje oczekiwany efekt.

Punkty poboru energii 230 V

Najprostszym zastosowaniem floorboxa lub studni elektrycznej jest wykonanie punktu zasilania 230 V.

Takie rozwiązanie sprawdzi się wszędzie tam, gdzie okresowo potrzebne jest zasilanie urządzeń elektrycznych, ale nie ma potrzeby budowania stałego punktu znajdującego się ponad ziemią.

Może być wykorzystywane między innymi do zasilania:

• oświetlenia,

• urządzeń handlowych,

• sprzętu eventowego,

• urządzeń gastronomicznych,

• elektronarzędzi,

• sprzętu serwisowego.

Dzięki lokalnemu punktowi poboru energii można również ograniczyć długość przewodów i przedłużaczy prowadzonych po nawierzchni.

Podziemne rozdzielnice 230 V i 400 V

W przypadku bardziej wymagających instalacji można zastosować podziemną rozdzielnicę 230/400 V.

Pozwala ona na połączenie różnych rodzajów gniazd w jednym urządzeniu oraz zastosowanie odpowiedniej aparatury zabezpieczającej.

Rozwiązanie takie sprawdza się szczególnie tam, gdzie zasilane są urządzenia o różnym zapotrzebowaniu na moc.

Dotyczy to między innymi:

• targowisk,

• wydarzeń plenerowych,

• obiektów przemysłowych,

• centrów targowych,

• zaplecza scenicznego,

• gastronomii,

• punktów technicznych.

Jedno urządzenie, wiele mediów

Nowoczesne stacje montowane w ziemi mogą służyć nie tylko do dystrybucji prądu.

W jednym punkcie możliwe jest zintegrowanie różnych instalacji.

W zależności od systemu mogą to być:

• energia elektryczna,

• woda,

• odpływ,

• sprężone powietrze,

• sieć komputerowa,

• transmisja danych,

• instalacje teletechniczne.

Pozwala to ograniczyć liczbę oddzielnych przyłączy i uporządkować infrastrukturę techniczną obiektu.

Podziemne przyłącze wody

Możliwość umieszczenia punktu poboru wody bezpośrednio w podłożu jest szczególnie przydatna w miejscach wykorzystywanych okresowo.

Dotyczy to między innymi:

• targowisk,

• ogródków gastronomicznych,

• marin,

• placów miejskich,

• wydarzeń plenerowych,

• kempingów,

• terenów rekreacyjnych.

Połączenie wody i energii w jednym punkcie może znacznie uprościć organizację tymczasowych stanowisk.

Sprężone powietrze w podziemnym punkcie technicznym

W zastosowaniach przemysłowych oraz serwisowych możliwe jest również doprowadzenie sprężonego powietrza.

Taki punkt może zostać wykorzystany w:

• halach produkcyjnych,

• warsztatach,

• hangarach,

• centrach serwisowych,

• obiektach technicznych.

Dzięki temu przewody nie muszą być prowadzone na stałe przez przestrzeń roboczą.

Transmisja danych i przyłącza RJ45

Współczesne punkty dystrybucji mediów mogą posiadać również przyłącza teleinformatyczne.

Połączenie gniazd elektrycznych i RJ45 w jednej obudowie jest szczególnie przydatne podczas:

• targów,

• konferencji,

• imprez,

• wydarzeń medialnych,

• pracy stanowisk przemysłowych.

Dzięki temu energia i transmisja danych mogą być dostępne w dokładnie tym samym miejscu.

Studnia elektryczna – co oznacza to określenie?

Pojęcie studnia elektryczna stosowane jest najczęściej w odniesieniu do podziemnej konstrukcji umożliwiającej dostęp do instalacji energetycznej.

Studnia może posiadać bardzo różną wielkość oraz wyposażenie.

Może być prostym punktem dostępowym albo rozbudowanym urządzeniem posiadającym zestaw gniazd i zabezpieczeń.

Stosowane są również określenia:

• studnia energetyczna,

• studnia zasilająca,

• studnia techniczna,

• skrzynka elektryczna w ziemi,

• podziemny punkt zasilania,

• ziemna skrzynka elektryczna.

Rozdzielnice przejezdne

Jeżeli punkt zasilania ma znajdować się na parkingu, drodze wewnętrznej lub placu manewrowym, należy zwrócić szczególną uwagę na wytrzymałość jego pokrywy i konstrukcji.

Dostępne są przejezdne rozdzielnice podziemne oraz floorboxy przystosowane do określonych obciążeń.

Przy doborze urządzenia należy ustalić, czy nad punktem będą poruszać się:

• wyłącznie piesi,

• samochody osobowe,

• pojazdy dostawcze,

• pojazdy ciężarowe,

• maszyny.

Dopuszczalne obciążenie zawsze powinno być sprawdzane dla konkretnego modelu.

Rozdzielnica dopasowana do kostki, kamienia lub granitu

W reprezentacyjnych przestrzeniach miejskich bardzo ważna jest estetyka.

Dlatego w części systemów stosowane są pokrywy umożliwiające wykorzystanie materiału odpowiadającego sąsiedniej nawierzchni.

Może to być między innymi:

• kostka brukowa,

• kamień,

• granit,

• beton,

• płyta,

• żywica,

• inna nawierzchnia dekoracyjna.

Po zamknięciu urządzenie może dzięki temu być znacznie mniej widoczne.

Zasilanie rynku i placu miejskiego

Jednym z najciekawszych zastosowań rozdzielnic podziemnych są rynki oraz place miejskie.

Na co dzień przestrzeń może pozostać otwarta i uporządkowana.

Gdy organizowany jest:

• jarmark,

• koncert,

• festyn,

• targ,

• kiermasz,

• impreza gastronomiczna,

można wykorzystać wcześniej rozmieszczone punkty energetyczne.

Eliminuje to konieczność ustawiania wielu dodatkowych rozdzielnic w przypadkowych miejscach.

Rozdzielnice podziemne na targowiskach

Targowisko wymaga często wielu niezależnych punktów poboru energii.

Mogą być one potrzebne do zasilania:

• lodówek,

• chłodni,

• oświetlenia,

• kas,

• urządzeń gastronomicznych,

• wyposażenia stoisk.

Rozmieszczenie przyłączy bezpośrednio przy stanowiskach handlowych pozwala uporządkować instalację.

Zasilanie wydarzeń i imprez plenerowych

Organizacja dużych wydarzeń wiąże się z dużym zapotrzebowaniem na energię.

Zasilania wymagają między innymi:

• scena,

• system nagłośnienia,

• oświetlenie,

• zaplecze techniczne,

• gastronomia,

• stanowiska sprzedażowe,

• ekrany,

• urządzenia multimedialne.

Podziemne punkty poboru energii można zaprojektować już podczas wykonywania placu lub przebudowy terenu.

Stadiony i obiekty sportowe

Na stadionach i innych obiektach sportowych podziemne punkty zasilania mogą być wykorzystywane podczas zawodów, koncertów, wydarzeń specjalnych czy realizacji transmisji telewizyjnych.

Po zakończeniu wydarzenia punkt zostaje zamknięty i nie zajmuje przestrzeni potrzebnej użytkownikom obiektu.

Parkingi, garaże i place manewrowe

Na parkingach czy w garażach najważniejsza jest trwałość konstrukcji oraz prawidłowy dobór obciążenia.

W takich miejscach szczególnie dobrze sprawdzają się punkty przejezdne, które nie wymagają ustawiania klasycznej szafy zasilającej w środku ciągu komunikacyjnego.

Hale i zakłady przemysłowe

W przemyśle punkt przyłączeniowy można umieścić bezpośrednio przy maszynie lub stanowisku roboczym.

Może on zapewniać jednocześnie:

• 230 V,

• 400 V,

• sprężone powietrze,

• wodę,

• dane.

Pozwala to tworzyć bardziej uporządkowane i elastyczne stanowiska pracy.

Mariny, porty i nabrzeża

W marinach oraz obiektach portowych szczególnie użyteczna jest możliwość integracji energii i wody.

Odpowiednio wykonany podziemny punkt techniczny może ograniczyć liczbę stałych słupków i szaf znajdujących się w przestrzeni nabrzeża.

Stal nierdzewna AISI 304 i AISI 316L

Urządzenia instalowane w podłożu muszą być wykonane z materiałów odpowiednio dobranych do środowiska pracy.

W wielu rozwiązaniach stosowana jest stal nierdzewna AISI 304.

W bardziej wymagających warunkach dostępne mogą być również konstrukcje wykonane ze stali AISI 316L, charakteryzującej się większą odpornością na działanie środowiska korozyjnego.

Odporność IP66 i IP67

Jednym z parametrów, który należy sprawdzić przy wyborze urządzenia, jest stopień ochrony IP.

W rozwiązaniach zewnętrznych spotykane są między innymi klasy:

• IP66,

• IP67.

Parametr ten należy jednak zawsze analizować razem z warunkami montażowymi.

Nawet bardzo szczelne urządzenie wymaga odpowiednio przygotowanego podłoża, przepustów oraz odwodnienia.

Systemy New VMR – podziemna dystrybucja energii i mediów

Jednym z producentów oferujących specjalistyczne rozwiązania tego typu jest New VMR.

Systemy z grupy Urban Technology umożliwiają tworzenie podziemnych punktów dystrybucji przeznaczonych do różnych zastosowań.

W zależności od konfiguracji możliwe jest wyposażenie ich w:

• gniazda elektryczne,

• wodę,

• sprężone powietrze,

• transmisję danych,

• dodatkową aparaturę.

Dostępne rozwiązania mogą być stosowane między innymi na placach, parkingach, stadionach, w centrach targowych, halach, hangarach i obiektach przemysłowych.

Jak wybrać odpowiedni floorbox lub rozdzielnicę podziemną?

Wybór powinien rozpocząć się od określenia rzeczywistych potrzeb użytkownika.

Należy ustalić przede wszystkim:

Lokalizację

Czy urządzenie będzie montowane wewnątrz budynku, na placu, parkingu czy w przestrzeni przemysłowej?

Rodzaj zasilania

Czy potrzebne jest wyłącznie 230 V, czy również 400 V?

Liczbę gniazd

Ile odbiorników będzie zasilanych jednocześnie?

Zapotrzebowanie na moc

Jaką moc będą pobierały podłączone urządzenia?

Dodatkowe media

Czy potrzebne są dane, woda albo sprężone powietrze?

Rodzaj nawierzchni

Istotne jest, czy będzie to kostka brukowa, beton, kamień, asfalt czy posadzka przemysłowa.

Obciążenie

Trzeba określić, czy urządzenie będzie znajdowało się w strefie ruchu pojazdów.

Warunki pracy

Należy uwzględnić wodę, wilgoć, pył, mróz i inne czynniki środowiskowe.

Dlaczego odwodnienie jest tak ważne?

Urządzenie montowane w ziemi znajduje się w miejscu szczególnie narażonym na działanie wody.

Dlatego jednym z najważniejszych elementów projektu jest odpowiednie odwodnienie rozdzielnicy podziemnej.

Pod uwagę należy brać między innymi:

• przepuszczalność gruntu,

• poziom wód gruntowych,

• spadki terenu,

• rodzaj nawierzchni,

• warunki opadowe,

• konstrukcję samego urządzenia.

Nieprawidłowe odprowadzanie wody może znacząco pogorszyć warunki pracy instalacji.

Montaż punktu zasilania w ziemi

Zakres robót związanych z instalacją może obejmować:

• wykonanie wykopu,

• przygotowanie warstwy podbudowy,

• wykonanie odwodnienia,

• przygotowanie fundamentu,

• doprowadzenie przewodów,

• doprowadzenie dodatkowych mediów,

• ustawienie urządzenia,

• podłączenie instalacji,

• odtworzenie nawierzchni.

W większych inwestycjach lokalizację punktów warto uwzględniać już na etapie projektowania całego terenu.

Najważniejsze korzyści z zastosowania podziemnego zasilania

Zastosowanie floorboxów i rozdzielnic ziemnych pozwala przede wszystkim:

• ukryć instalację, gdy nie jest wykorzystywana,

• zachować estetykę otoczenia,

• ograniczyć ilość przewodów prowadzonych po powierzchni,

• doprowadzić zasilanie bezpośrednio do miejsca wykorzystania,

• stworzyć punkty 230 V i 400 V,

• połączyć kilka różnych mediów,

• dopasować urządzenie do rodzaju nawierzchni,

• zastosować konstrukcje przejezdne,

• wykorzystać przestrzeń bardziej funkcjonalnie.

Floorbox czy duża stacja podziemna?

Nie każda inwestycja wymaga dużego systemu.

Jeżeli potrzebne są jedynie pojedyncze gniazda 230 V, wystarczający może być kompaktowy floorbox zewnętrzny.

Większa stacja zasilająca w ziemi będzie natomiast odpowiednia wtedy, gdy wymagane są:

• liczne gniazda,

• zasilanie 400 V,

• większa moc,

• kilka różnych obwodów,

• woda,

• sprężone powietrze,

• transmisja danych.

Dobór powinien więc wynikać z zastosowania, a nie wyłącznie z wielkości urządzenia.

Najczęściej zadawane pytania

Czy rozdzielnicę elektryczną można zamontować pod ziemią?

Tak. Dostępne są urządzenia specjalnie zaprojektowane do montażu poniżej poziomu nawierzchni.

Co to jest floorbox zewnętrzny?

Jest to puszka lub kaseta montowana w nawierzchni, umożliwiająca dostęp do gniazd elektrycznych lub innych przyłączy.

Czy floorbox można zamontować w kostce brukowej?

Tak, jeżeli konkretny model jest przeznaczony do takiego sposobu instalacji.

Czy dostępne są puszki podłogowe IP67?

Tak. Na rynku dostępne są rozwiązania o podwyższonym stopniu ochrony przeznaczone do bardziej wymagających warunków.

Czy rozdzielnica podziemna może mieć gniazda 400 V?

Tak. Większe systemy mogą posiadać zarówno gniazda 230 V, jak i 400 V.

Czy można połączyć energię i wodę?

Tak. Wybrane systemy umożliwiają dystrybucję kilku mediów w jednym urządzeniu.

Czy urządzenie może posiadać przyłącze sprężonego powietrza?

Tak. Jest to rozwiązanie spotykane szczególnie w zastosowaniach przemysłowych.

Czy można zastosować przyłącza danych?

Tak. W zależności od konfiguracji możliwe jest zastosowanie przyłączy sieciowych, w tym RJ45.

Czy rozdzielnica podziemna może znajdować się na parkingu?

Tak, ale należy zastosować konstrukcję o odpowiedniej odporności na przewidywane obciążenie.

Czy pokrywę można wykończyć kostką brukową?

W wybranych modelach stosowane są pokrywy przeznaczone do wypełnienia materiałem nawierzchniowym.

Podziemne rozdzielnice i floorboxy – nowoczesny sposób dystrybucji mediów

Podziemne punkty zasilania pozwalają połączyć wygodny dostęp do energii z możliwością zachowania uporządkowanej przestrzeni.

Od niewielkiej puszki podłogowej 230 V, przez floorbox zewnętrzny IP67, aż po rozbudowaną stację dystrybucji energii 230/400 V, wody, danych i sprężonego powietrza – konfigurację można dostosować do indywidualnych wymagań inwestycji.

Odpowiednio dobrany system sprawdzi się zarówno na rynku miejskim czy parkingu, jak również w hali produkcyjnej, centrum targowym, marinie czy przestrzeni eventowej.

Przy wyborze warto zwrócić uwagę nie tylko na wyposażenie urządzenia, ale także na rodzaj nawierzchni, przewidywane obciążenie, sposób odwodnienia i warunki środowiskowe.